NL 
EN 
Bron: Flickr
De beelden zijn inmiddels pijnlijk herkenbaar: families die halsoverkop hun huizen verlaten, woonwijken die veranderen in puin en een bevolking die nergens veilig lijkt. Alleen komen deze beelden deze keer niet uit Iran of Gaza, maar uit Libanon.
Sinds begin maart is het Israëlische offensief in het land snel geïntensiveerd. Honderdduizenden mensen slaan op de vlucht, dorpen branden na bombardementen en opnieuw duiken beschuldigingen op van illegaal gebruik van witte fosfor. Toch blijft de politieke aandacht voor Libanon opvallend beperkt.
700.000 ontheemden
Sinds begin maart 2026 is het geweld tussen Israël en Hezbollah opnieuw sterk geëscaleerd. Na aanvallen van Hezbollah, in reactie op de dood van de Iraanse ayatollah Khamenei, lanceerde Israël een grootschalige militaire campagne in Libanon, inclusief bombardementen op verschillende steden en massale evacuatiebevelen.
De gevolgen voor burgers zijn enorm. Volgens VN-organisaties zijn in korte tijd bijna 700.000 mensen ontheemd geraakt, waaronder ongeveer 200.000 kinderen. Wegen raakten verstopt met auto’s en mensen die halsoverkop hun huizen verlieten. Ziekenhuizen zijn beschadigd of gesloten, terwijl opvangcentra overvol raken.
Libanon, dat al jarenlang in een diepe economische en politieke crisis verkeert, heeft nauwelijks capaciteit om zo’n enorme vluchtelingenstroom op te vangen. De financiële instorting van 2019, de explosie in de haven van Beiroet in 2020 en de opvang van 1,5 miljoen Syrische vluchtelingen hebben het land economisch en politiek uitgeput. De nieuwe golf van ontheemding destabiliseert het land verder.
Het gebruik van witte fosfor
Naast de humanitaire crisis groeit ook de internationale bezorgdheid over de wapens die door Israël worden ingezet. Begin maart 2026 publiceerde Human Rights Watch bewijs dat Israëlische artillerie witte fosfor boven een woonwijk in het Zuid-Libanese dorp Yohmor heeft afgevuurd. De organisatie verifieerde beelden waarop de fosfor boven huizen ontplofte en branden veroorzaakte in woningen en voertuigen.
Witte fosfor is een chemische stof die spontaan ontbrandt bij contact met zuurstof en extreem hoge temperaturen bereikt. De stof wordt soms gebruikt om rookgordijnen te creëren of doelen te markeren, maar gebruik boven dichtbevolkte gebieden kan ernstige brandwonden veroorzaken en is volgens het internationaal humanitair recht verboden. Slachtoffers van blootstelling aan witte fosfor kunnen zware brandwonden en ademhalingsschade oplopen.
Het is niet de eerste keer dat dergelijke beschuldigingen opduiken. Amnesty International stelde al in 2023 dat Israël fosformunitie gebruikte bij aanvallen op dorpen langs de Libanese grens, waarbij burgers gewond raakten. De gevolgen zijn niet alleen menselijk, maar ook ecologisch. In eerdere fases van het conflict leidde het gebruik van witte fosfor tot tientallen bosbranden en duizenden hectares verwoeste landbouwgrond in Zuid-Libanon. Voor boeren en dorpsgemeenschappen betekent dat verlies van hun land, hun inkomen en uiteindelijk hun toekomst.
Oorlog tegen het landschap
Naast witte fosfor gebruikt Israël ook chemische herbiciden, zo blijkt uit onderzoek van PAX. Hun onderzoek beschrijft hoe Israëlische vliegtuigen chemische herbiciden hebben gesproeid boven landbouwgebieden langs de Libanese grens. Het doel van zulke operaties zou zijn om vegetatie te verwijderen, zodat het leger beter zicht heeft op grensgebieden.
Volgens laboratoriumanalyses van de Libanese ministeries van Landbouw en Milieu bevatten sommige monsters van de gesproeide stoffen glyphosaatconcentraties die tot twintig à dertig keer hoger liggen dan bij normaal gebruik. De gevolgen zijn ernstig: vernietigde oogsten, verontreinigde bodem en een directe bedreiging voor het levensonderhoud van boeren. Milieuactivisten en academici spreken zelfs van een vorm van “ecocide”, waarbij het landschap zelf doelwit wordt in de oorlog.
Libanezen klem tussen Netanyahu en Hezbollah
In Libanon speelt zich een complexe politieke realiteit af. Israël zegt dat zijn militaire campagne gericht is op het verzwakken en uiteindelijk uitschakelen van Hezbollah, de door Iran gesteunde militie die vanuit Libanon raketten op Israël afvuurt. Op papier willen Israël en de Libanese regering hetzelfde: een ontwapend Hezbollah. Maar waar Beiroet vooral via diplomatie en interne politieke druk probeert de militie te verzwakken, kiest de regering van premier Benjamin Netanyahu voor militaire escalatie.
Voor veel Libanezen voelt het alsof hun land opnieuw een slagveld wordt van een oorlog die groter is dan zijzelf. De Libanese bevolking zit klem tussen twee machten: aan de ene kant Hezbollah, dat het land meesleept in een regionale confrontatie, en aan de andere kant de Israëlische regering van Netanyahu, die denkt de militie militair te kunnen breken. Het zijn burgers die de prijs betalen.
Een oproep tot aandacht
Libanon staat opnieuw op een breekpunt. Een land dat al jaren worstelt met economische instorting en politieke instabiliteit wordt nu opnieuw geconfronteerd met oorlog, massale ontheemding en ernstige milieuschade. Maar deze escalatie ontstaat niet in een vacuüm. De militaire strategie van de Israëlische regering, gesteund en politiek afgeschermd door de Verenigde Staten, dreigt de regio opnieuw verder een cyclus van geweld in te trekken. Terwijl de geopolitieke belangen van staten worden uitgevochten, zijn het opnieuw Libanese burgers die hun huizen, hun land en hun toekomst verliezen.
Als de internationale gemeenschap werkelijk zegt op te komen voor mensenrechten en de bescherming van burgers in oorlog, dan kan Libanon niet langer genegeerd worden. Europese regeringen en internationale organisaties zullen niet alleen humanitaire hulp moeten opschalen, maar ook de politieke moed moeten tonen om bondgenoten aan te spreken wanneer het internationaal recht wordt geschonden. Zolang Israël en zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten, hun strategie zonder noemenswaardige consequenties kunnen voortzetten, blijven hele generaties in de regio opgroeien in oorlog.
