Hoe kunnen Europa en Afrika hun samenwerking herdefiniëren in een tijd van geopolitieke spanningen, klimaattransitie en groeiende sociaaleconomische ongelijkheid? Die vraag stond centraal binnen het EU-Africa Progressive Network, een initiatief van de Foundation for European Progressive Studies (FEPS) waarin FMS actief partner is.
De gesprekken binnen het netwerk vertrokken vanuit een gedeeld besef: het bestaande model van samenwerking, dat historisch vaak draaide om grondstoffenwinning en export, is niet langer houdbaar. In plaats daarvan is een gelijkwaardig partnerschap nodig, gebaseerd op wederzijds voordeel, gedeelde ontwikkeling en transparantie over belangen.
De inzichten zijn gebundeld in de beleidsnotitie Beyond Rhetoric: Crafting a Win-Win EU-Africa Partnership, opgesteld in samenwerking met onder meer het Olof Palme International Centre, de Fondation Jean-Jaurès en FMS. De publicatie werd gelanceerd tijdens de eerste fysieke bijeenkomst van het netwerk in Amsterdam, voorafgaand aan de Afrikadag 2025.
De centrale boodschap van de notitie is helder: het EU-Afrika partnerschap moet fundamenteel worden herijkt. De Europese groene transitie mag niet uitsluitend draaien om toegang tot kritieke grondstoffen, maar moet bijdragen aan groene industrialisatie en structurele economische transformatie in Afrikaanse landen. Dat vraagt om investeringen in lokale waardeketens, werkgelegenheid en kennisopbouw, evenals om betere afstemming rond duurzaamheids- en sociale standaarden, met aandacht voor implementatie en ondersteuning.
Daarnaast benadrukt de beleidsnotitie dat een toekomstbestendig partnerschap alleen mogelijk is wanneer vrede, mensenrechten en democratische governance integraal onderdeel zijn van de samenwerking, met respect voor soevereiniteit en met betekenisvolle betrokkenheid van lokale gemeenschappen. Ook wijst zij op het belang van gezamenlijke coalitievorming om het multilaterale systeem te hervormen en beter aan te laten sluiten bij gedeelde EU-Afrika prioriteiten.
Met deze beleidsnotitie levert het netwerk een concrete bijdrage aan het politieke debat over de toekomst van de EU-Afrika relatie. Voor FMS past dit binnen onze inzet voor een rechtvaardige, democratische en duurzame internationale samenwerking, waarin gelijkwaardigheid geen retoriek is, maar uitgangspunt.



