Miljardenprojecten voor prestige: Sisi’s Egypte op zoek naar internationale erkenning

(Bron: AFP) 

Sisi’s Egypte is de afgelopen tijd druk bezig geweest met zich op de kaart te zetten als een innovatief, ambitieus land dat graag een helpende hand uitsteekt als bemiddelaar in de regio. Zo opende het Noord-Afrikaanse land een paar maanden geleden op grandioze wijze het Grand Egyptian Museum in Caïro. Het museum staat na ruim 20 jaar constructie van vertragingen door politieke instabiliteit eindelijk overeind. De totale kosten van de bouw zijn geschat op meer dan 1 miljard euro. Deze investering zou Egypte beter op de kaart moeten zetten op het gebied van toerisme om economische groei te stimuleren. 

Ook bouwt Egypte ambitieus aan een nieuwe hoofdstad, de New Administrative Capital, circa 50 kilometer van de huidige hoofdstad Caïro. Naar de nieuwe hoofdstad verhuizen grotendeels overheidsinstellingen, ambassades en er wordt gebouwd aan een nieuw zakencentrum. Met het totale kostenplaatje geschat op ruim 53 miljard euro. Verder opende Egypte haar deuren als gastheer van de vredesonderhandelingen voor Gaza. Maar hoe wil Egypte zich, met alle inspanningen die het land levert om zijn imago op te poetsen, profileren op het internationale speelveld?

 

Museum opent deuren na decennia

In november schaarde de autocratische Abdel Fattah El Sisi zich tijdens de opening van het Grand Egyptian Museum onder  regeringsleiders, kroonprinsen en monarchen. De timing van de opening kwam dan ook erg gunstig, met de aanwezigheid van wereldleiders twee weken na de Gaza vredesonderhandelingen in Sharm Al-Sheikh. Het museum zou het culturele erfgoed van de eeuwenoude Egyptische beschaving tentoonstellen met een collectie van meer dan tienduizenden archeologische voorwerpen. Sisi beschrijft de opening als Egypte’s trots, met een nieuw hoofdstuk waar ‘verleden en heden samenkomen’. Sisi gebruikt het museum ook vooral als pronkstuk om zich te kunnen onderscheiden op het wereldtoneel van Egypte’s rijke geschiedenis van de oude beschaving. 

Wij spraken een lid van het Egyptische parlement, die het weekend van de opening beschrijft  als een vloed van tienduizenden Egyptenaren die een ticket proberen te bemachtigen in de menigte. Het project zou naast het promoten van de Egyptische identiteit ook economische successen moeten boeken. Met hoge verwachtingen streeft de Egyptische overheid naar jaarlijks 30 miljoen bezoekers, wat  tot een verdubbeling moet zorgen van de 8% die het recordaantal van 15,7 miljoen toeristen in 2024 bijdroeg aan de economie.  Daar hangt ook een prijskaartje aan van ruim een miljard, wat gedeeltelijk is gefinancierd door leningen van Japan.

De bouw van het museum raakte omwonenden enorm door de abrupte sloop van omliggende woonflats die plaatsmaakten voor nieuwe wegen richting het museum. Hiermee probeert Sisi zichzelf te profileren als grote speler op het gebied van culturele geschiedenis door dit megaproject. 

 

Nieuwe hoofdstad in de woestijn

Naast het Grand Egyptian Museum bouwt Egypte ambitieus aan een nieuwe hoofdstad: de New Administrative Capital, 50 kilometer buiten de huidige hoofdstad Caïro. Aan de ruim 53 miljard dollar kostende stad kleven echter meerdere haken en ogen. Zo is de nieuwe stad vrijwel ontoegankelijk voor de doorsnee Egyptenaar. De prijzen voor een standaard appartement liggen op 50.000 dollar, wat ver boven het bruto binnenlands product per hoofd ligt, dat ongeveer een magere 3000 dollar bedraagt. Momenteel wordt de stad vooral bemand door ambtenaren, rechters en hoge officieren, wat de stad doet ogen als een gated community, ontoegankelijk voor buitenstaanders. Uiteindelijk zouden er ruim 6,5 miljoen inwoners worden gehuisvest, wat een enorme last van Caïro’s schouders moet halen, maar wat nu nog ongeveer 300.000 inwoners bedraagt. 

De prioriteiten van de overheid lijken dan ook elders te liggen. Ons geïnterviewde parlementslid bevestigt dit door te beschrijven dat de overheid buitensporig bezig is met infrastructuur om de nieuwe stad te bouwen. Zo worden er snelwegen om de stad gebouwd met wel zes banen per richting, wat erg inefficiënt is. Hij beargumenteert dat de overheid hier niet de middelen voor heeft, maar dit desondanks wel uitvoert. Dit terwijl Caïro’s infrastructuur kampt met onregelmatige bevolkingsgroei, luchtvervuiling, verouderde bruggen en wegen.

Naast de ontoegankelijkheid van de New Administrative Capital voor de doorsnee-Egyptenaar, zou gesteld kunnen worden dat de bouw ook politieke redenen heeft. Zo haalt Sisi strategisch de belangrijke overheidsgebouwen zoals de ministeries, het parlement en het presidentiële paleis ver weg van het welbekende Tahrir-plein. Dit plein staat bekend om de grote demonstraties tijdens de revolutionaire Arabische Lente, waar menigten Sisi’s voorganger dictator Hosni Mubarak hardhandig afzetten. Tot heden werden omringende straten afgesloten, wat het centrum van Caïro enorm belastte. De veilige, ruime nieuwe hoofdstad zou dit soort revoluties de kop moeten indrukken en de kans om Sisi’s leiderschap vroegtijdig te beëindigen, verkleinen. 

 

Egypte als land van vrede 

Naast de miljoenenprojecten binnenlands, stelt Egypte ook haar deuren open als host voor de Gaza vredesonderhandelingen. Zo kwamen wereldleiders twee weken voor de opening van het Grand Egyptian Museum in oktober samen in Sharm El-Sheikh om te praten over vervolgstappen na het staakt-het-vuren in Gaza. Deze bijeenkomst is geleid door president Trump en Sisi. Daarnaast heeft Egypte zich gemeld als deelnemer van Trumps vredesraad, waarin verschillende landen in de regio, onder leiding van de VS, conflicten in onder andere Gaza helpen oplossen. Zo wil Egypte zich internationaal niet alleen profileren als voor vredesonderhandelingen, maar ook als serieuze bemiddelaar in de regio. 

De houding die Egypte inneemt, is niet alleen te herleiden tot de geopolitieke ligging van het land. Zo kan er gesteld worden dat autocraat Sisi de kritiek op zijn economisch beleid probeert af te leiden naar internationale vraagstukken. Sisi’s regering probeert de Gaza-oorlog in te zetten om haar positie als redder van het Palestijnse lijden binnenlands te versterken en de focus van de bevolking op internationale politiek te behouden in plaats van nationaal.

 

Imago versus realiteit

De miljoenenprojecten zoals het Grand Egyptian Museum en de New Administrative Capital zouden Egypte op de kaart moeten zetten als innovatief en modern. De Egyptische trots is aanwezig bij Egyptenaren die het langverwachte museum willen bezichtigen, maar ook bij de rol die hun land speelt om een einde te maken aan het lijden van de Palestijnen. Maar de gebreken in de Egyptische infrastructuur en economie zijn voelbaar in Sisi’s zakkende populariteit. Internationaal probeert Sisi Egypte als sleutelfiguur neer te zetten en als broedplaats voor dialoog en onderhandeling. Nationaal gebruikt hij zijn miljoenenprojecten als pronkstukken om zijn macht te legitimeren en aan de touwtjes te kunnen blijven trekken. Ook door zijn macht af te schermen en de belangrijkste overheidsorganen te verplaatsen naar een afgeschermde enclave.

Sisi voert de druk op door zijn autocratische trekjes en zijn falende economische beleid onder het tapijt te vegen en de aandacht af te leiden naar deze kostige miljoenenprojecten en zijn rol als bemiddelaar in de regio. Deze tactiek zorgt ervoor dat hij momenteel zijn positie behoudt en internationaal als ‘actor of peace’ wordt gezien, maar binnenlandse problemen worden hier niet mee verholpen.