Stel je voor: je staat tussen honderden andere mensen, met een masker op. Je slaat met alle kracht met een pollepel op een pan, en jij niet alleen: de mensen om je heen ook. Geleidelijk ontstaan ritmes, geluidsgolven, misschien zelfs spontane stiltes. Je ben niet alleen, je staat hier samen. En je staat hier ook niet zomaar: je staat hier om op te staan voor vrijheid en je solidariteit te tonen met de mensen die daar een hoge prijs voor betalen: politieke gevangenen in Belarus.
Belarusische kunstenaar Maxim Tyminko kwam op het idee om een performance te organiseren waarin honderden mensen het masker van een individuele politieke gevangene dragen en samen geluid maken, tijdens het maken van een video over politieke gevangenen in Belarus. Sinds de gestolen verkiezingen van 2020 zijn duizenden mensen gearresteerd om vaak triviale redenen als het schrijven van een kritische social media post of het doneren aan een goed doel. Journalisten, oppositiepolitici, mensenrechtenactivisten, advocaten, vakbondsactivisten verdwenen achter tralies, maar ook cassières, loodgieters, artsen, ouders en grootouders, voetballiefhebbers en tuinierders. Het zien van al die gezichten van gewone mensen tijdens het maken van de video raakte Maxim diep, en hij wil dat gevoel graag met anderen delen. Op 19 september is iedereen welkom om samen de solidariteit en verbondenheid geluid te geven op de NDSM-werf in Amsterdam.
Dit is een kunstproject, geen demonstratie, maar toch zit er een belangrijke politieke boodschap in. Ten eerste laat het zien dat we de honderden mensen die een hoge prijs betalen voor het uitspreken voor de vrijheid in gevangenissen drie grenzen verderop niet vergeten. Maar het is ook een opstaan voor onszelf en onze eigen vrijheid. Ook in Nederland en landen die ons nabijstaan, staat vrijheid onder druk. We weten dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, maar de laatste paar jaar wordt dit meer dan alleen een frase. Door samen dit kunstwerk te creëren, ontmoeten we ook elkaar: de mensen die vrijheid belangrijk genoeg vinden om er samen lawaai over te maken. De videoregistratie van dit gedeelde moment samen, zal vervolgens in musea en galerieën verder de discussie aanwakkeren over het verdedigen van vrijheid en het lot van de vele mensen die nog vast zitten.
Bekende inmiddels vrijgelaten Belarusische politieke gevangenen als advocaat Maxim Znak en mensenrechtenactivist en Nobelprijswinnaar Ales Bialiatski hebben al laten weten de performance en/of het kickoff evenement op 5 september in de Balie te steunen met hun aanwezigheid. Juist nu is de solidariteit met de mensen zonder bekende namen of klinkende prijzen die nog vast zitten van ongelooflijk groot belang. Meld je aan op makenoise.art om mee te doen als deelnemer of vrijwiller of om op de hoogte te blijven van het project.


