{"id":20881,"date":"2026-02-23T11:30:22","date_gmt":"2026-02-23T10:30:22","guid":{"rendered":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/?p=20881"},"modified":"2026-02-23T12:42:30","modified_gmt":"2026-02-23T11:42:30","slug":"oekraine-na-4-jaar-oorlog-we-hebben-nieuwe-argumenten-nodig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/oekraine-na-4-jaar-oorlog-we-hebben-nieuwe-argumenten-nodig\/","title":{"rendered":"Ukraine after four years of war: \u201cWe need new arguments\u201d"},"content":{"rendered":"

This article is also available in English.\u00a0<\/em><\/a><\/p>\n

Morgen zijn er vier jaren verstreken sinds de Russische invasie van Oekra\u00efne begon. Wat in februari 2022 begon als een schok, is uitgegroeid tot een langdurige en uitputtende realiteit \u2013 voor Oekra\u00efners, maar ook voor Europeanen. Terwijl Europese regeringen de financi\u00eble en militaire steun consequent hebben voortgezet, lijkt de publieke solidariteit met Oekra\u00efne steeds brozer te worden. De Amerikaanse onbetrouwbaarheid onder Trump en de toenemende invloed van Europese extreem-rechtse bewegingen hebben het publieke debat bovendien veranderd.<\/strong><\/p>\n

Terwijl Europese leiders proberen met deze nieuwe realiteit om te gaan, lijden Oekra\u00efners dagelijks onder de zwaarste oorlogswinter tot nu toe, onder voortdurende Russische belegering. Een hoopvol toekomstbeeld schetsen wordt voor Oekra\u00efense maatschappelijke organisaties steeds moeilijker. Hoe slagen zij erin hun werk voort te zetten en hun hoop op de toekomst te behouden? We spraken met onze collega\u2019s in Oekra\u00efne, die zich elke dag inzetten voor een sterke en veerkrachtige samenleving in oorlogstijd.<\/p>\n

 <\/p>\n

Werken door de winter heen<\/strong><\/h2>\n

\u201cEffectief werken was onmogelijk\u201d, zegt Mariia Patrul van de Oekra\u00efense Groene Jongeren, wanneer ze deze \u201ckritieke\u201d winter beschrijft: koude appartementen dwongen mensen om de steden te verlaten, lange periodes zonder internet. Deze situatie heeft niet alleen het werk van het Oekra\u00efense maatschappelijk middenveld be\u00efnvloed, volgens Bohdan Ferens (SD Platform), maar ook de psychische en fysieke toestand van al haar deelnemers.<\/p>\n

Het SD Platform van Ferens, dat werkt aan het ontwerpen van een \u201cvreedzame naoorlogse periode\u201d en aan rechtvaardige en eerlijke herstelplannen voor de toekomst, merkt dat de huidige situatie hun werk onder enorme spanning zet: \u201cIk denk dat het aan het begin van de grootschalige invasie makkelijker was een toekomstvisie ontwikkelen (\u2026) nu is het onmogelijk om te voorspellen wanneer deze oorlog zal eindigen, en onder welke omstandigheden.\u201d<\/p>\n

En deze omstandigheden zijn niet de enige factor die het werk van het Oekra\u00efense maatschappelijk middenveld be\u00efnvloedt. Zoals Ivanna Khrapko, vertegenwoordigster van de jongerenraad van vakbond FPU, zegt: arbeidsomstandigheden en werknemersrechten waren in Oekra\u00efne altijd al een probleem, ook v\u00f3\u00f3r de Russische invasie. Nu veel Oekra\u00efense werknemers in andere Europese landen verblijven, is de uitdaging volgens haar om \u201cde arbeidsomstandigheden en werknemersrechten in Oekra\u00efne te verbeteren \u2013 anders zullen Oekra\u00efners niet terugkeren om hun land zelf weer op te bouwen.\u201d<\/p>\n

Als er al iets positiefs te zeggen valt, dan is het volgens Patrul dat de winterse \u201cpauze\u201d hen de kans gaf om hun krachten te sparen. \u201cDaardoor hebben we ons optimisme en onze hoop niet verloren.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Verandering van binnenuit<\/strong><\/h2>\n

Volgens Oleksandr Tomashchuk, vertegenwoordiger van de Stichting Oekra\u00efners in Nederland, heeft er inderdaad na de eerste oorlogsjaren een afname in de steun voor Oekra\u00efne plaatsgevonden, met gevolgen voor de financi\u00eble middelen van zijn stichting. Volgens hem was herprioritering noodzakelijk om het werk van zijn stichting voort te zetten: om steun te verzamelen, wordt nu meer aandacht besteed aan gemeenschapsvorming en culturele uitwisseling tussen de Oekra\u00efense diaspora en de Nederlandse samenleving.<\/p>\n

Gevraagd naar mogelijke verklaringen voor die afnemende publieke steun, stelt Mariia Patrul dat dit niet louter een Europees probleem is. \u201cHet schokeffect is voorbij\u201d, betoogt ze. \u201cOok binnen Oekra\u00efne zelf neemt de steun af. Mensen zijn moe van vier jaar oorlog.\u201d En door de stijgende inflatie wordt het steeds moeilijker voor Oekra\u00efners zelf om de Oekra\u00efense strijdkrachten te ondersteunen.<\/p>\n

Deze situatie leidt het Oekra\u00efense maatschappelijk middenveld ertoe om de inspanningen van hun regering om Europese solidariteit te behouden te bekritiseren. De dalende publieke steun in Europa is volgens Patrul deels toe te schrijven aan de problemen binnen de Oekra\u00efense elite, die publiekelijk laat zien een \u201cgebrek aan zowel organisatie als strategie\u201d te hebben.<\/p>\n

Ferens sluit zich daarbij aan: \u201cEr is veel veranderd sinds 2022, maar we [Oekra\u00efne, red.] gebruiken nog steeds dezelfde argumenten, dezelfde communicatiepatronen. We moeten nieuwe argumenten vinden.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Het debat veranderen<\/strong><\/h2>\n

\u201c80% van de discussie gaat over militaire steun en \u2018veiligheidsgaranties\u2019\u201d, aldus Khrapko. \u201cNatuurlijk is dat belangrijk, ons leven hangt ervan af. Maar zonder een discussie over meer werknemers, goede arbeidsomstandigheden en banen in Oekra\u00efne, kunnen we Oekra\u00efne niet zelf herbouwen.\u201d<\/p>\n

Volgens Ferens zou er vanuit Oekra\u00efense zijde meer nadruk kunnen worden gelegd op wat hij de \u2018menselijke benadering\u2019 noemt: het versterken van de Oekra\u00efense democratie, het verbeteren van de institutionele capaciteit en het opleiden van jongeren in het kader van verkiezingsprocessen en democratisering. Deze aanpak kan Europeanen ervan overtuigen de solidariteit te behouden met het oog op \u201ceen beter en rechtvaardiger Oekra\u00efne\u201d na de oorlog.<\/p>\n

Maar ook Europese politici hebben hier een belangrijke rol te spelen, zegt Patrul. \u201cHet is begrijpelijk dat Europeanen in de war raken wanneer ze enerzijds horen dat Oekra\u00efne hulp nodig heeft, maar vervolgens corruptieschandalen in het nieuws zien. Europese politici zouden daarom consequent moeten aandringen op daadwerkelijke veranderingen binnen de Oekra\u00efense politieke en staatselite.\u201d<\/p>\n

Ferens is het daarmee eens: \u201cWe moeten onze interne uitdagingen onder ogen zien. Ja, we moeten absoluut ons huiswerk doen, maar Europa moet ook rekening houden met de omstandigheden waarin wij verkeren.\u201d Het ondersteunen van het Oekra\u00efense maatschappelijk middenveld is volgens hem een goede manier om die uitdagingen aan te pakken.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pleidooi voor een ander Europa<\/strong><\/h2>\n

Ook aan Europese zijde zijn veranderingen nodig. De huidige Europese discussie over Oekra\u00efne voelt voor Oekra\u00efners soms abstract aan, benadrukt Patrul: \u201cWanneer je een imperialistische en autoritaire buurman hebt, bestaan er geen \u2018veiligheidsgaranties\u2019. De enige garantie voor vrede is een sterk Oekra\u00efens leger \u2013 en een plaats voor Oekra\u00efne binnen de Europese gemeenschap.\u201d<\/p>\n

Bovendien, zo stelt Khrapko, \u201cheeft het weinig zin om over \u2018veiligheidsgaranties\u2019 te spreken zolang Europese landen via achterdeurtjes nog steeds Russisch gas en olie kopen.\u201d Zolang de Russische oorlogsmachine deels met Europees geld wordt gefinancierd, kan volgens haar vrede niet worden gegarandeerd \u2013 niet voor Oekra\u00efne, en dus ook niet voor Europa.<\/p>\n

Volgens Patrul begrijpen Europeanen nog altijd niet voldoende dat Oekra\u00efners vechten voor de vrijheid van heel Europa en daarmee \u201cEuropa zelf verdedigen\u201d. Het is logisch, zegt ze, dat Europeanen \u201cniet dezelfde angst voor oorlog voelen\u201d, maar Oekra\u00efne ligt \u201cin het hart van Europa en is een buur waarmee je echt kunt samenwerken\u201d \u2013 iets wat Europese leiders volgens haar duidelijker moeten uitleggen aan hun samenlevingen.<\/p>\n

 <\/p>\n

Draai het argument om<\/strong><\/h2>\n

In de zoektocht naar \u2018nieuwe argumenten\u2019, zoals Ferens bepleit, kan het helpen het debat om te draaien, zegt Oleksandr Tomashchuk. \u201cVeel mensen in Europese samenlevingen begrijpen vanuit gezond verstand en empathie waarom het belangrijk is om Oekra\u00efne te steunen.\u201d<\/p>\n

In het debat over een toekomstige toetreding van Oekra\u00efne tot de Europese Unie ontbreekt volgens hem \u00e9\u00e9n duidelijk perspectief: wat Oekra\u00efne de EU te bieden heeft. \u201cIk merk een zekere indruk dat Oekra\u00efne zwak is en geholpen moet worden. Maar Oekra\u00efne \u2013 met al onze ervaring en het grote leger \u2013 kan na de oorlog een leidende rol spelen in de Europese defensie-architectuur.\u201d<\/p>\n

Het gaat niet alleen om het helpen van de \u2018zwakkere\u2019, betoogt hij, maar ook om wat Oekra\u00efne heeft bij te dragen: extra grondgebied, extra arbeidskrachten, militaire kracht, inlichtingenexpertise, en niet in de laatste plaats een land vol mensen die de normen en waarden van de Europese democratie en rechtvaardigheid delen.<\/p>\n

Wanneer Tomashchuk zich de toekomst van Oekra\u00efne voorstelt, kan hij zich die niet zonder Europa voorstellen. \u201cMaar Europeanen moeten eerlijk zijn: er is geen toekomst voor Europa zonder Oekra\u00efne.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

This article is also available in English.\u00a0 Morgen zijn er vier jaren verstreken sinds de Russische invasie van Oekra\u00efne begon. Wat in februari 2022 begon als een schok, is uitgegroeid tot een langdurige en uitputtende realiteit \u2013 voor Oekra\u00efners, maar ook voor Europeanen. Terwijl Europese regeringen de financi\u00eble en militaire steun consequent hebben voortgezet, lijkt […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":20885,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-20881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-democracy","location-oekraine","region-eu","region-oost-europa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20881"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20886,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20881\/revisions\/20886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foundationmaxvanderstoel.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}